Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Aptos và Sui là một trong những Layer-1 được anh em quan tâm nhiều nhất gần đây, với nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm VC lớn, có tiếng trong thị trường Crypto

Cả hai đều hứa hẹn có những cách tiếp cận rất khác nhau để giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng của blockchain. Trong bài viết ngày hôm nay, CoinLAB sẽ so sánh và đối chiếu Aptos và Sui, giúp anh em có cái nhìn tổng quan hơn về 2 Hệ sinh thái này

 

Bối cảnh hiện tại

Từ đầu năm 2022, khi thị trường bắt đầu bước vào giai đoạn downtrend, các blockchain Layer 1 lần lượt cho thấy dấu hiệu bất ổn

  • Solana liên tục gặp sự cố mạng, dính đến nhiều vụ hack tấn công, sự cố bảo mật diện rộng
  • Thảm họa Terra (LUNA) – UST, làm thị trường bốc hơn hơn 40 tỷ đô
  • Ethereum sau khi công bố ETH 2.0, chuẩn bị mainnet vào tháng 9 tới đây, cũng gặp phải không ít tranh cãi từ phía các thợ đào, một bên ủng hộ trường phái Proof of Stake, một bên giữ vững quan điểm về Proof of Work.
  • Tron hiện tại cũng đang gặp nhiều vấn đề với USDD, mô hình tương tự Luna
  • Fantom không còn thu hút người dùng sau khi Andre Cronje rời đi
  • Cardano vẫn chưa hình thành hệ sinh thái DeFi mặc dù đã ra mắt từ 2017 đến nay

Bối cảnh các L1 war đang cạnh tranh rất gay gắt trong năm 2021, các non-EVM chain đang có phần yếu thế, thì bắt đầu từ năm 2022, một loạt các dự án mới đã ra mắt với tiêu điểm là Aptos và Sui – đẩy cuộc đua Layer 1 lên một tầm cao mới. Aptos và Sui sẽ mang trách nhiệm trở thành đối thủ của Solana và xa hơn nữa là Ethereum.

Một số ngôn ngữ hợp đồng thông minh trên thị trường hiện nay, nhưng ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất vẫn là Solidity

 

Tổng quan

Cả Aptos và Sui đều là những blockchain L1 thế hệ mới, được phát triển với mục tiêu cuối cùng là tạo ra một blockchain toàn diện, phi tập trung, tốc độ giao dịch cao và độ trễ thấp, để mang Web3 tới gần hơn với những người dùng phổ thông.

Aptos và Sui là 2 nhánh dự án phát triển từ Diem blockchain của Facebook (Meta ngày nay). Sau khi, đồng sáng lập Diem blockchain là David Marcus rời Facebook, dự án này sau đó đã bị huỷ bỏ. Đội ngũ làm việc cho dự án Diem sau đó dần tách ra làm phát triển các dự án khác, trong đó Aptos và Sui là 2 dự án được chú ý nhất.

Aptos được xây dựng bởi dàn nhân sự cũ của Diem Blockchain trong khi Sui được hỗ trợ bởi Mysten Labs đến từ Novi Research, một bộ phận của Meta.

Đây cũng là 2 dự án đi theo cơ chế đồng thuận proof-of-stake và sử dụng ngôn ngữ lập trình Move, ngôn ngữ lập trình được nghiên cứu và phát triển phục vụ Diem.

Không chỉ các VC lớn mà những nhà phát triển dự án cũng đã bắt đầu chú ý đến hai dự án này. Trong tháng 7, nhiều dự án lớn trên Solana như Solrise, Pontem, Few cha Wallet… đã di chuyển sang Aptos

 

Lịch sử hình thành

Stablecoin Diem của Facebook đã sụp đổ vào đầu năm 2022 do sự phản đối của giới chức Mỹ và toàn cầu, cũng như việc “cha đẻ” của dự án là David Marcus thông báo rời Facebook.

Tuy nhiên, 2 dự án là Sui và Aptos được xây dựng và phát triển dựa trên nền tảng có sẵn của Diem và thu hút được nhiều nhà đầu tư nhờ vào đội ngũ chuyên nghiệp và định hướng hấp dẫn.

Đối với Sui, dự án tập trung vào khả năng mở rộng và độ trễ thấp nhờ phương pháp xử lý các giao dịch song song và sử dụng hiệu quả các tài nguyên.

Đối với Aptos, dự án tập trung giải quyết các vấn đề về độ bảo mật và khả năng sử dụng.

Như vậy, trong “tam giác trong blockchain” (Bảo mật – Phi tập trung – Khả năng mở rộng), thì Aptos và Sui đề cao khả năng mở rộng (giảm độ trễ hoặc tăng tốc độ giao dịch) và tính bảo mật (như phát triển BFT hoặc chống DDoS), nhưng tính phi tập trung sẽ còn rất yếu bởi vì cả hai đều là blockchain mới.

Có lẽ, hai blockchain dự tính đẩy nhanh về khả năng mở rộng để thu hút các dự án và khả năng bảo mật tạo niềm tin cho người dùng, sau đó đội ngũ mới từ từ tăng thêm tính phi tập trung.

 

Aptos và Sui là gì?

Aptos

Aptos được đồng sáng lập bởi Mo Shaikh (CEO) và Avery Ching (CTO). Cả hai đều là cựu nhân viên Meta có nhiều năm kinh nghiệm với tư cách là nhà phát triển và kỹ sư cấp cao trong ngành công nghiệp blockchain.

Đội ngũ đằng sau Aptos, còn được gọi là Aptos Labs, bao gồm một nhóm các tiến sĩ, nhà nghiên cứu, kỹ sư, nhà thiết kế và chiến lược gia ấn tượng. Hơn nữa, đội ngũ tại Aptos đã không ngừng mở rộng. Gần đây, họ đã chiêu mộ lại một số nhân viên cũ của Solana, đáng chú ý nhất là Austin Virts, cựu Giám đốc Marketing của Solana.

Những thành viên khác trong Aptos Labs cũng là những người có nhiều kinh nghiệm chuyên môn, đã từng làm việc ở các công ty lớn trong ngành blockchain cũng như tài chính truyền thống như KPMG, Blackrock, Robinhood, Huobi, JP Morgan…

Xem thêm thông tin về toàn bộ team Aptos Labs Tại đây

Aptos sử dụng các yếu tố chính của blockchain Diem trước đây cũng như Move, một ngôn ngữ lập trình dựa trên Rust do Meta phát triển độc lập. Aptos giải quyết các vấn đề về độ tin cậy, khả năng mở rộng và khả năng sử dụng đã gây khó khăn cho các Layer 1 hiện nay. Aptos có thể đạt được hơn 130 nghìn giao dịch mỗi giây nhờ vào công cụ thực thi song song (Block-STM) với phí giao dịch thấp.

Aptos vẫn còn mới, lộ trình phát triển đang đi đúng roadmap. Vào đầu T3/2022 ra mắt devnet, Q2/2022 ra mắt incentive testnet, dự kiến Q3/2022 sẽ ra mắt mainnet và Q4/2022 sẽ phát triển thêm mạng lưới với cập nhật mới.

 

Sui

Đội ngũ xây dựng Sui blockchain là Mysten Labs. Mysten Labs được đồng sáng lập bởi các thành viên Evan Cheng (CEO), Sam Blackshear (CTO), Adeniyi Abiodun (CPO), và George Danezis (Chief Scientist).

Trong đó, Evan Cheng là R&D Leader của Novi Financial (nhánh xây dựng sản phẩm crypto của Meta), Adeniyi Abiodun là Product Leader của Novi Financial… và nhiều thành viên khác nắm giữ vai trò chủ chốt trong nhánh blockchain DIEM

Sui là một dự án blockchain L1 thế hệ mới với ưu điểm là khả năng mở rộng (scalability) và độ trễ thấp (low-latency). Điều này đạt được bằng cách xử lý các giao dịch song song, giúp sử dụng hiệu quả hơn các tài nguyên và cho phép mở rộng thông lượng.

Mặc dù cả Aptos và Sui đều sử dụng Move làm ngôn ngữ lập trình, nhưng các phiên bản của chúng khác nhau, do đó cơ sở hạ tầng của chúng hoạt động khác biệt ở cấp độ cơ bản.

Sui ra mắt chậm hơn một chút so với Aptos. T3/2022 Sui mới được giới thiệu ra cộng đồng, T5/2022 mới ra mắt devnet và dự kiến phải đến cuối năm 2022 mới có thể hoàn thiện và ra mắt mainnet.

 

=> Có thể thấy team phát triển của cả 2 dự án đều  rất tài năng, có kinh nghiệm lâu năm làm việc ở các công ty lớn. Trong đó, Mysten Labs có nhiều thành viên trước đó là thành viên chủ chốt về mặt kỹ thuật và phát triển sản phẩm của Meta (Facebook), Aptos Labs lại có phần đa dạng hơn về con người.

Về roadmap và quá trình phát triển, Aptos đang có lợi thế đi trước một chút so với Sui. Việc hoàn thiện mainnet trước có thể đem lại lợi thế first mover và thu hút được nhiều người dùng hơn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là roadmap dự kiến, cần phải đợi thời điểm mainnet chính thức mới có thể kết luận.

 

Ngôn ngữ lập trình

Cả Aptos và Sui đều sử dụng Move, một ngôn ngữ lập trình dựa trên Rust, Nó thu hút các nhà phát triển từ các hệ sinh thái blockchain dựa trên Rust khác, như Solana, CosmWASM và Polkadot. Move tập trung vào tính an toàn và di chuyển tài sản, có thể cung cấp tính minh bạch cho các giá trị bất biến và ngăn cản rò rỉ dữ liệu bộ nhớ.

Aptos sử dụng Move cốt lõi từ Libra. Sui thực hiện nhiều sửa đổi để có trải nghiệm phát triển GameFi tốt hơn. Sui phát hành Sui Move. Sui cũng sửa đổi khóa đối tượng và cài đặt lưu trữ

Move được thiết kế để quản lý tài nguyên an toàn hơn, cũng như thực hiện giao dịch xác định và ẩn. Điều này có nghĩa là kết quả thực hiện giao dịch hoàn toàn có thể dự đoán được và chỉ dựa trên thông tin có trong giao dịch. Ngoài ra, Move còn có khả năng chống lại các cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DDoS) ở cấp độ thực hiện giao dịch.

Với ngôn ngữ lập trình khác như Solidity – sử dụng tài nguyên, được rút ra từ khái niệm toán học của logic tuyến tính. Trong logic tuyến tính, các công thức được coi là tài nguyên cơ bản chỉ có thể được sử dụng một lần. Trong trường hợp của Move, “một tài nguyên không bao giờ có thể được sao chép hoặc loại bỏ hoàn toàn, chỉ được di chuyển giữa các vị trí lưu trữ chương trình”, do đó tên ngôn ngữ lập trình là “Move”. Cơ chế này được thiết kế để tối đa hóa tính bảo mật mà không gây thêm phức tạp cho các giao dịch, giảm phí gas.

Ngoài ra, Move giúp giải quyết rất nhiều lỗ hổng bảo mật và các mối lo ngại về bảo mật trong các ngôn ngữ truyền thống như Solidity hoặc Vyper.

 

Aptos tuân theo thiết kế chuẩn whitepaper của Diem. Trái lại, Sui có một mô hình đối tượng hơi khác so với Aptos. Phiên bản Move của Sui làm rõ khi nào một đối tượng được sở hữu, chia sẻ, có thể thay đổi hoặc bất biến, trong khi Aptos thì không. Hơn nữa, giao diện lập trình của Sui gọn gàng hơn của Aptos, vì nó cho thấy thiết kế blockchain rõ ràng hơn.

Sui Move của riêng mình

Cơ chế này được gọi là Object-centric model, Sui Move chia các loại tài sản thành object  trong đó có 3 loại chính:

  • Owned object:Được sở hữu bởi một chủ sở hữu cụ thể và chỉ có thể được sửa đổi bởi chủ sở đó.
  • Shared object:Có thể thay đổi, không có chủ sở hữu cụ thể và có thể được đưa vào giao dịch của các bên khác nhau mà không cần bất kỳ sự cho phép nào.
  • Read-only object:Không có chủ sở hữu độc quyền, không thể bị thay đổi bởi bất kỳ ai sau khi được publish và có thể được sử dụng trong các giao dịch bởi tất cả người dùng

Việc chia các loại tài sản thành nhiều loại giúp Sui có thể tối ưu tốc độ xử lý, thời gian giao dịch cho các loại NFT, vật phẩm game… Điều này phù hợp với định hướng phát triển NFT/Game chủ đạo trên Sui.

 

Công nghệ

Mặc dù cả Aptos và Sui đều sử dụng bằng chứng cổ phần làm cơ chế đồng thuận, nhưng thuật toán đồng thuận đằng sau nó là khác nhau.

Đối với Aptos 

  • Aptos sử dụng công nghệ BlockSTM và cơ chế đồng thuận Byzantine Fault Tolerance (BFT).
  • Cơ chế đồng thuận Byzantine Fault Tolerance (BFT) giải quyết được vấn đề của một mạng blockchain hoạt động như mong muốn và đạt được sự đồng thuận chính xác. Điều này có nghĩa là hệ thống BFT có thể tiếp tục hoạt động ngay cả khi một số node bị lỗi.
  • BlockSTM: là một cơ chế đồng thuận phát triển từ Hotstuff và đồng thời là một cơ chế bán đồng bộ khác với cơ chế bất đồng bộ của Sui.

 

Đối với SUI

  • Sui triển khai Narwhal và Tusk làm thuật toán đồng thuận của mình. Đây là một mempool dựa trên DAG (đồ thị định hướng không tuần hoàn) được sử dụng để song song hóa ở layer thực thi. Giao thức không đồng bộ có nghĩa là nó có thể chịu được các cuộc tấn công DoS (từ chối dịch vụ).
  • Điều này được thực hiện trong mô hình 2 module phân lớp, vì vậy Narwhal cũng có thể được sử dụng cùng với thuật toán đồng thuật khác bên ngoài như HotStuff, BFT hoặc Tendermint… Narwhal cũng đã từng được sử dụng bởi các blockchain khác như Celo, Sommelier.
  • Về mặt bảo mật, Sui có một chút lợi thế so với Aptos.

 

=> Về công nghệ, Sui được cộng đồng đánh giá có phần nhỉn hơn một chút do có ngôn ngữ lập trình tối ưu hơn và cơ chế đồng thuận có phần bảo mật hơn. Cả 2 dự án mở rộng theo cách xử lý giao dịch song song, tối đa hoá dung lượng mạng. 

Cả dự án cũng có thể thực hiện 120,000 – 130,000 TPS trong điều kiện thử nghiệm, tuy nhiên để đánh giá chính xác cần phải chờ đến giai đoạn đưa vào sử dụng thực tế

 

Khả năng mở rộng

Thay vì trình xác thực tại nhà hoặc phân quyền quy mô lớn, cả Aptos và Sui đều hướng tới việc tối ưu hóa khả năng mở rộng bằng cách tối đa hóa dung lượng mạng, tương tự như Solana. Tuy nhiên, nút thắt cổ chai ở đây rất có thể sẽ là trạng thái tăng trưởng trong hệ sinh thái.

Để giải quyết tình trạng nghẽn tăng trưởng này, Aptos ưu tiên đa dạng các trình xác thực (bắt buộc về CPU và bộ nhớ), trong khi Sui có kế hoạch phân chia lưu trữ dữ liệu một cách hiệu quả và mở rộng tài nguyên theo bề ngang.

 

Tokenomics

Aptos

  • Aptos chưa công bố chính thức token cũng như chưa có thông tin về token, mô hình nền kinh tế của hệ sinh thái. Nhưng cũng có thể chắc chắn sẽ có APTOS token được sử dụng làm phí gas và bảo mật mạng lưới.
  • Aptos đã ra mắt testnet vào tháng 3 và cộng đồng nhà phát triển của nó đã hoạt động rất tích cực.

Sui

Về phía Sui, thông tin về token SUI được tiết lộ chi tiết hơn. Theo đó, SUI – native coin của mạng sẽ có các công dụng chính sau:

  • $SUI: Đồng tiền gốc của dự án
  • Tổng cung:  10.000.000.000
  • Phí gas: tất cả các hoạt động mạng trên nền tảng đều yêu cầu phí gas. Phí gas được thưởng cho những người tham gia vào cơ chế Proof of Stake. Nó cũng có thể được sử dụng để ngăn chặn spam và các cuộc tấn công từ chối dịch vụ.
  • Quỹ lưu trữ: Để trả công cho những validator trong tương lai phải chịu chi phí lưu trữ của dữ liệu on-chain, quỹ lưu trữ của Sui được sử dụng để phân phối phần thưởng stake cho validator theo thời gian.
  • Cơ chế Proof-of-stake: Được sử dụng để chọn, khuyến khích và thưởng cho các nhà điều hành nền tảng, hay còn được biết tới là validators và delegators.
  • Bỏ phiếu on-chain: Để bỏ phiếu quyết định về quản trị và nâng cấp giao thức.
  • Ngoài ra, Sui cũng có cơ chế gas pricing để giữ phí gas thấp và có thể dự đoán trước.

 

Gây quỹ

Aptos

Tới thời điểm hiện tại, Aptos đã hoàn thành 2 vòng gọi vốn Seed Round và Series A với tổng số tiền 350 triệu USD. Hiện tại, Aptos Labs có 28 nhà đầu tư

Seed Round:

  • Ngày công bố: 15/3/2022
  • Số tiền huy động: 200 triệu USD
  • Nhà đầu tư chính: Andreessen Horowitz (a16z)
  • Nhà đầu tư khác: Multicoin Capital, Three Arrows Capital (thời điểm này vẫn chưa sụp đổ), Hashed, Tiger Global, FTX Ventures, Coinbase Ventures, Parafi Capital…
  • Định giá: Hơn 1 tỉ USD

Series A:

  • Ngày công bố: 25/7/2022
  • Số tiền huy động: 150 triệu USD
  • Nhà đầu tư chính: FTX Ventures và Jump Crypto
  • Nhà đầu tư khác: Apollo, Griffin Gaming Partners, Franklin Templeton, Circle Ventures, Superscrypt, và sự tiếp tục ủng hộ của a16z, Multicoin Capital…
  • Định giá: 2.7 tỉ USD

Sui 

Về phía Sui, dự án này cũng đang nhận được sự chú ý của rất nhiều quỹ đầu tư lớn trên thị trường. Sui đã hoàn thành vòng gọi vốn Series A với 36 triệu USD và đang thực hiện vòng gọi vốn Series B.

Series A:

  • Ngày công bố: 6/12/2021
  • Số tiền huy động: 36 triệu USD
  • Nhà đầu tư chính: a16z
  • Nhà đầu tư khác: NFX, Scribble Ventures, Redpoint, Lightspeed Venture Partners, Electric Capital, Samsung NEXT, Slow Ventures, Standard Crypto, Coinbase Ventures…

Series B:

  • Ngày công bố: 8/9/2022
  • Số tiền huy động: 300 triệu USD
  • Nhà đầu tư: FTX Ventures, with participation from a16z Crypto, Jump Crypto, Apollo, Binance Labs, Franklin Templeton, Coinbase Ventures, Circle Ventures, Lightspeed Venture Partners, Sino Global…
  • Mysten Labs đã kết thúc vòng Series B trị giá 300 triệu USD với mức định giá 2 tỷ USD

 

=> Cả 2 dự án đều có backer thuộc hàng Top đầu thị trường, với số vốn huy động được gần như tương đương nhau. Cả 2 đang có tiềm lực tài chính mạnh để phát triển hệ sinh thái trong tương lai.

 

Hệ sinh thái

Aptos

Đã xuất hiện khá đầy đủ các dự án cơ sở hạ tầng giúp hệ sinh thái Aptos sẵn sàng cho các mảnh ghép khác. Các công ty lớn như Livepeer, Anchorage Digital, Nodereal, Moonclave, Paxos, Streaming Fast, BNB Chain hay Google Cloud cùng hỗ trợ hợp tác và xây dựng hệ sinh thái từ giai đoạn Devnet (diễn ra từ tháng 03/2022).

Xem thêm: Tổng quan về hệ sinh thái Aptos

 

Sui

Hệ sinh thái của Sui vẫn còn rất mới, mạng lưới chỉ mới ở giai đoạn DevNet, chưa có nhiều dự án công bố triển khai trên mạng lưới này. Tuy nhiên, cũng không phải là chưa có gì, đã có những dự án đầu tiên xuất hiện ở các mảng khác nhau như AMM, NFT, Wallet, Infrastructure.

Hệ sinh thái vẫn còn rất non trẻ, chưa hình thành đủ các mảng ghép cơ bản. Điều này có thể được lý giải do hình thành và phát triển muộn hơn Aptos, ngôn ngữ lập trình Sui Move có phần khác biệt so với Move nguyên bản làm cho Sui kén developers hơn.

Xem thêm: Tổng quan về hệ sinh thái Sui

 

=> Về tổng quan hệ sinh thái, Aptos đang áp đảo hơn so với Sui về số lượng dự án cũng như mức độ hoàn thiện. Aptos đang nhận được sự chú ý nhiều hơn từ cộng đồng, quy mộ hệ sinh thái lớn hơn sẽ thu hút được nhiều người dùng hơn và tăng tính cạnh tranh lẫn nhau trong hệ. Cả 2 hệ sinh thái thực tế đang ở giai đoạn devnet, chưa mainnet chưa thể nói trước điều gì

 

Tổng kết

Về tổng quan, đây đều là 2 dự án được cộng đồng chú ý do có sự mới mẻ về công nghệ và số tiền gọi vốn khủng. Hiện tại, Aptos đang có một chút lợi thế so với Sui do hình thành và phát triển trước, có được lợi thế cộng đồng và tiềm lực tài chính dồi dào sau các vòng gọi vốn thành công. Đây có thể là 2 blockchain có khả năng sẽ nổi lên trong chu kỳ tiếp theo

Mặc dù Aptos đã gọi vốn nhiều hơn Sui, nhưng nhưng để xác định đâu là dự án tiềm năng hơn là một điều rất khó. Để đánh giá chính xác cần phải chờ đến giai đoạn đưa vào sử dụng thực tế

Hiện tại cả 2 dự án vẫn còn khá mới, anh em có thể trở thành những người dùng đầu tiên, trải nghiệm các sản phẩm free, lại có cơ hội nhận retroactive sau này

Trên đây là bài viết so sánh APTOS vs SUI Blockchain, hi vọng sẽ mang đến cho anh em một cái nhìn tổng quát về của hai hệ sinh thái mới này. Bài viết không mang tính chất là lời khuyên đầu tư, anh em nên có trách nhiệm với từng quyết định đầu tư của mình

Đừng quên theo dõi CoinLAB để không bỏ lỡ những bài viết hay và bổ ích về thị trường Crypto.

 

Tác giả: Alden

Other News